شناسایی و ارزیابی ریسک‌های زنجیره تامین در شرکت ملی صنایع مس ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری مدیریت راهبردی دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران. ایران(نویسنده مسئول)benyas.d50@gmail.com

2 استاد، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه علم و صنعت، تهران. ایران.

3 دانشیار، گروه مهندسی صنایع و سیستم، دانشکده صنایع، دانشگاه امام حسین(ع)، تهران، ایران.

چکیده

ایران از دیرباز به‌عنوان یکی از مناطق دارای توان اقتصادی قابل‌توجه در زمینه ذخایر توده‌ای مس شناخته می‌شود و از نظر فرایندهای مس‌زایی در بهترین شرایط کانه‌زایی و فلزگری قرار دارد، بنابراین کشور ایران، مزیت نسبی فراوانی در تولید مس و محصولات مسی دارد. ازاین‌رو هدف اصلی این پژوهش، شناسایی و ارزیابی خطرهای مدیریت زنجیره تأمین در شرکت ملی صنایع مس ایران است. این پژوهش از نظر هدف، یک تحقیق کاربردی است و از لحاظ گردآوری داده‌ها از نوع تحلیلی- پیمایشی می‌باشد. جامعه آماری این تحقیق، مدیران و کارشناسان واحدهای تأمین و تدارکات، خرید، لجستیک و سایر واحدهای مرتبط در شرکت صنایع مس ملی ایران است. حجم نمونه 540 نفر است که با روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها، پرسش نامه محقق‌ساخته بر اساس استاندارد ایزو 3200 است که روایی آن با استفاده از روایی محتوایی و پایایی آن با آلفای کرونباخ محاسبه شد و مقدار آلفای کل به‌دست‌آمده برابر 0.939 می‌باشد. تحلیل داده‌ها با استفاده از تکنیک معادلات ساختاری و نرم‌افزار لیزرل انجام شد.
نتایج یافته‌های حاصل از پژوهش، شناسایی 12 دسته از خطرها شامل خطرهای مدیریتی، هزینه‌ای، خارجی، مالی، تأمین‌کننده، تولید، عرضه، سیستم اطلاعات، پشتیبانی، سازمانی، راهبردی و فناوری با استفاده از تحلیل عاملی و معادلات مرتبط با آن می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Identification and Assessment of Supply Chain Risks in National Iranian Copper Industries Company

نویسندگان [English]

  • Davood Mokhtarpour 1
  • Mehdi Ghazanfari 2
  • Ebrahim Teymoriy 2
  • Seyed Ziaodin Ghazizadeh Fard 3
1 PhD in Strategic Management, National Defense University, Tehran, Iran. (Corresponding author)benyas.d50@gmail.com
2 Professor, Faculty of Industrial Engineering, Iran University of Science and Technology, Tehran, Iran.
3 Associate Professor, Department of Industrial and Systems Engineering, Faculty of Industry, Imam Hossein University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Iran has long been recognized as one of the world's key economic potentials in porphyry copper and holds an advantageous position in copper metallurgy. Consequently, the country has a significant comparative advantage in copper production and related products. Therefore, the main objective of this research is to identify, assess, and manage supply chain risks in the National Iranian Copper Industries Company. This study is applied in terms of purpose and analytical-survey in terms of data collection. The statistical population includes managers and experts from procurement, purchasing, logistics, and other related departments in the National Iranian Copper Industries Company. The sample size consists of 540 individuals selected through simple random sampling. The data collection tool was a researcher-made questionnaire based on ISO 3200 standards, with content validity verified and reliability calculated using Cronbach’s alpha (α = 0.939). Data analysis was performed using structural equation modeling (SEM) and LISREL software.
The findings identified 12 categories of risks through factor analysis and related structural equations, including:Managerial risks,Cost risks, External risks, Financial risks, Supplier risks, Production risks, Supply risks, Information system risks, Support risks, Organizational risks, Strategic risks, Technological risks.
These results provide valuable insights for risk mitigation strategies in the copper supply chain.

کلیدواژه‌ها [English]

  • National Iranian Copper Industries Company
  • SEM
  • Supply Chain Risk
  • Supply Chain

مراجع

احمدی، حسین(1400). مدیریت زنجیره تأمین. تهران: انتشارات مرکز آموزش و تحقیقات صنعتی ایران.
احمدی، حسین(۱۴۰۳). الگوی تأمین مالی معادن سنگ‌آهن. نشریه مالی و اقتصادی دانشگاه اصفهان، دوره 12(2)، 112-81.
ارشادی، محمدجواد، عزیزی، امیر، و مهاجری، مجید(1401). مدل ارزیابی و رتبه‌بندی خطرهای زنجیره تأمین قطعات خودرو با استفاده از نقشه ذهنی فازی و الگوسازی ساختاری تفسیری. مطالعات مدیریت صنعتی. سال بیستم، شماره 67، 158-121.
اوتاخانی، علی، عالمی، سمیه، نیسی، عباس‌راد، و حسن‌زاده، علیرضا(۱۴۰۴). شناسایی و اولویت‌بندی چالش‌های مدیریت زنجیره تأمین هوشمند گندم در ایران، فصلنامه اقتصاد کشاورزی و توسعه، دوره 33، شماره 1(129). 274-225.
جعفرنژاد چقوشی، احمد، رجبانی، ندا، خلیلی اسبوئی، صابر، و حکیمی، نرگس(1398). شناسایی و رتبه‌بندی استراتژی‌های مناسب تاب‌آوری زنجیره تأمین؛ رویکردی ترکیبی از نظریه بازی و روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره فازی. چشم‌انداز مدیریت صنعتی، دوره 9، شماره 2 (34)؛ 31-9.
درخشی، فاطمه، و جبارزاده، یونس(1399). توسعه مدل علّی عوامل تأثیرگذار بر تاب‌آوری زنجیره تأمین. فصلنامه مدیریت زنجیره تأمین، سال بیست‌ودوم، شماره 68؛ 73-56.
زند حسامی، حسام، و آوا، ساوجی(1391). مدیریت خطر در مدیریت زنجیره تأمین. فصل‌نامه مدیریت توسعه و تحول، 9، 44-37.
شرکت مشاور رهافام آتیه(۱۴۰۳). فعالیت‌های استخراج مواد معدنی و توسعه پایدار و مسئولانه. گزارش پژوهشی.
عندلیب اردکانی، داود، جواهریان، حمیدرضا، و طغرالجردی، عارف(1404). مدیریت خطر زنجیره تأمین در صنعت فولاد: رویکرد استواری. نشریه مدیریت تولید و عملیات. دوره 16، 3(42)؛ 46-19.
فکورثقیه، امیرمحمد، و الفت، لعیا(1393). مدیریت ریسک زنجیره تامین با رویکرد شناسایی و مواجهه با نقاط آسیب زا با استفاده از تاپسیس فازی. نشریه علمی پژوهشی مدیریت فردا، سال سیزدهم، شماره 38.
محمدی، علی، و شجاعی، پیام(1395). ارائه مدل جامع مؤلفه‌های مدیریت خطر نجیره تأمین: رویکرد فراترکیب. پژوهشنامه مدیریت اجرایی، سال هشتم، شماره پانزدهم.112-93.
میربد، نازنین(1389). مقایسه تأثیر مدیریت زنجیره تأمین بر بهره‌وری در شرکت‌های ایران خودرو و پارس خودرو. پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد مدیریت صنعتی، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان.
میرفخرالدینی، سیدحیدر، عندلیب اردکانی، داود، و رضایی‌اصل، مرتضی(1390). به کارگیری فنون تصمیم‌گیری چند شاخصه برای شناسایی جهت شناسایی عوامل خطر زنجیره تأمین. فصلنامه مطالعات مدیریت صنعتی، سال 8، شماره 21، 130-107.
یوسف‌زاده بیرق، مهدی، فقهی‌فرهمند، ناصر، و ایران‌زاده، سلیمان(1401). ارائه الگوی خط مشی‌گذاری در مدیریت خطرهای زنجیره تأمین مواد اولیه در شرایط عدم‌اطمینان با رویکردپویایی سیستم‌ها. فصلنامه خط‌مشی‌گذای عمومی در مدیریت، سال سیزدهم، شماره چهل‌وششم. 215-199
Abdel-Basset, M, Gunasekaran, M,Mohamed, M, and Chilamkurti,N.(2018). A framework for risk assessment, management and evaluation: Economic tool for quantifying risks in supply chain, Future Generation Computer Systems, https://doi.org/10.1016/j.future.2018.08.035.
Aqlan, F., & Lam, S.(2015). A fuzzy-based integrated framework for supply chain risk assessment. International Journal of Production Economics, 161, 54–63.
Chopra, S, & Meindl, P.(2021). Supply chain management: Strategy, planning, and operation (8th ed.). Pearson.
EY(2023). Top 10 business risks and opportunities for mining and metals in 2024 (PDF). Ernst & Young.
Faisal, M. N. Banwet, D.K. and Shankar, R.(2022). Supply Chain Risk Mitigation: Modeling the Enablers”, Business Process Management Journal, Vol.12, No4, PP.535-552.
FM Global.(2005). The new supply chain challenge: Risk management in a global economy (White paper).
Ghadge, A, Dani, S, & Ojha, R.(2023). Managing supply chain risks in the post-pandemic era: Strategies and practices. International Journal of Production Research, 61(14), 4685–4702.
Guru, J.(2020). Supply Chain Risk Management: Literature Review. Risks 2021,9 (1), 16-23.
Hopkin, P.(2023). Fundamentals of risk management: Understanding, evaluating and implementing effective risk management. Kogan Page Publishers.
ISO 31000(2018). Risk Management Guidelines. International Organization for Standardization.
ISO(2018). ISO 31000:2018—Risk management: Guidelines. International Organization for Standardization.
Kilubi, I, & Rogers, D. S.(2023). Supply chain disruptions: A review of risks, resilience, and future research directions. Journal of Business Logistics, 44(2), 178–195.
Kleindorfer, P. R, & Saad, G. H.(2005). Managing disruption risks in supply chains. Production and Operations Management, 14(1), 53–68.
Market Data Forecast.(2024). Asia-Pacific copper market size, share, and trends report, 2024–2030. Hyderabad, India.
Mentzer, J. T, DeWitt, W, Keebler, J. S, Min, S, Nix, N. W, Smith, C. D, & -Zacharia, Z. G.(2021). Defining Supply Chain Management. Journal of Business Logistics, 42(1), 1–25.
Pfeffer, J, & Salancik, G. R.(2021). The external control of organizations: A resource dependence perspective. Stanford University Press.
Qadagh, A, Rezai, M, & Nematizadeh, S(2023). Resilient supply chain framework for mineral industries under uncertainty. Resources Policy, 84, 103636.
Radebe, N, & Chipangamate, N.(2024). Mining industry risks and future critical minerals and metals supply chain resilience in emerging markets. Resources Policy, 91, 104887.
Rezali, M, & Tahir, R.(2019). Risk identification and assessment in supply chain management: A review. International Journal of Supply Chain Management, 8(4), 18–28
Ritchie, B,& Brindley, C.(2017). Supply chain risk management and performance: A guiding framework for future development. International Journal of Operations & Production Management, 27(3), 303–322.
United Nations Conference on Trade and Development (UNCTAD.2025). Global trade update: Copper and critical minerals market trends. Geneva: United Nations.
Wang, H, Gu, T, Jin, M, Zhao .R.Wang, G.U(2018). The Complexity measurement and evolution analysis of supply chain network under disruption risks. Chaos, So a o ’ & F a a .Volum 116,pages. 72-78.
Wernerfelt, B.(1984). A resource‐based view of the firm. Strategic Management Journal, 5(2), 171–180.
World Bank.(2024). Commodity Markets Outlook: The Green Transition and Critical Minerals. World Bank Group.
Xu, M, Cui, Y, Hu, M, Xu, X, Zhang, Z, Liang, S, & Qu, S.(2019). Supply chain sustainability risk and assessment. Journal of Cleaner Production.
 

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 10 خرداد 1404
  • تاریخ بازنگری: 24 مرداد 1404
  • تاریخ پذیرش: 03 مهر 1404
  • تاریخ اولین انتشار: 01 آذر 1404
  • تاریخ انتشار: 01 آذر 1404

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار